Naučnici otkrili da se "pomera" centar Zemlje: Promene su male, ali imaju veliko značenje

Naučnici su uz pomoć satelita uspeli da utvrde položaj Zemljinog centra mase sa preciznošću manjom od jednog milimetra i da prate kako se njegova pozicija menja tokom godine. Istraživanje je pokazalo da se centar mase Zemlje pomera u veoma malim iznosima, prvenstveno zbog sezonskog kretanja vode i vazduha između različitih delova planete.

Centar mase Zemlje nalazi se duboko u njenoj unutrašnjosti, dok je baricentar sistema Zemlja-Mesec oko 1.600 kilometara ispod površine Zemlje. Iako se čini da je precizno određivanje ove tačke samo teorijsko pitanje, ono je važno za brojna istraživanja, uključujući promene nivoa mora, zemljotrese, vulkane i kretanje Zemljine kore.

Šta znači dolazak astronomske jeseni: Od ravnodnevice do prvih promena u prirodi, evo šta treba znati

Nova nada u borbi protiv globalnog zagrevanja: Genetski izmenjena soja skladišti ugljenik duboko u zemlji

Za određivanje centra mase naučnici koriste satelite i prate kako Zemljina gravitacija utiče na njihovo kretanje. Prvi takav pokušaji počeli su još 1976. godine, lansiranjem NASA-inog satelita LAGEOS I, a kasnije je korišćen i LAGEOS II. Sateliti su laserskim merenjima sa stanica širom sveta omogućili izuzetno precizno određivanje udaljenosti i položaja.

Međutim, Zemlja nije statična. Njena površina se neprestano menja pod uticajem tektonskih i klimatskih procesa, dok se voda i vazduh pomeraju između kontinenata, okeana i atmosfere. Zbog toga se pomera i centar mase planete.

U novom istraživanju naučnici su, pored podataka sa više satelita u niskoj Zemljinoj orbiti, koristili i precizno GPS praćenje. Tako su mogli da prate kako se geocentar, odnosno centar mase Zemlje, pomera tokom različitih godišnjih doba.

Najveće promene povezane su upravo sa sezonskim rasporedom vode. Kada se tokom marta nagomila više snega u Severnoj Americi i Evroaziji, centar mase pomera se oko tri milimetra ka Severnom polu. U aprilu, zbog povećanja količine vode u basenu Amazona, pomera se oko 2,2 milimetra ka Južnoj Americi.

Najveći novi krater na Mesecu ikada zabeležen: NASA otkrila šta ga je napravilo

Na njegovo kretanje utiču i monsuni, topljenje snega i leda, kao i promene količine vode u okeanima. Atmosfera takođe doprinosi promenama, jer se masa vazduha tokom godine drugačije raspoređuje između hemisfera.

Promene su manje nego što se ranije mislilo

Jedno od najvećih iznenađenja istraživanja jeste to što su pomeranja centra mase znatno manja nego što se ranije procenjivalo.

Prema novim proračunima, godišnje pomeranje centra mase Zemlje iznosi približno polovinu vrednosti koja je procenjivana pre osam godina.

Iako je reč o veoma malim pomeranjima, njihovo precizno merenje ima praktičan značaj. Podaci o položaju Zemlje i njenom kretanju koriste se za izradu preciznih referentnih sistema koji su važni za navigaciju, kartografiju, pomorski saobraćaj i druge oblasti u kojima je potrebno veoma precizno određivanje položaja.

Naučnici dokazali viševekovnu tvrdnju: Pronađen skelet osobe koja je ubijena na najbrutalniji način

Afrika se razdvaja brže nego što se verovalo? Zemlja uskoro dobija novi okean